Độ sụt là chỉ tiêu được kiểm tra nhiều nhất khi nhận bê tông tươi tại công trình. Đo độ sụt giúp biết hỗn hợp có đủ dẻo để đổ, đầm và bơm hay không, đồng thời phát hiện xe bê tông bị pha thêm nước.
Độ sụt bê tông là gì?
Độ sụt là chiều cao hỗn hợp bê tông bị sụt xuống sau khi rút khuôn hình nón cụt, đo bằng cm hoặc mm. Độ sụt càng lớn, bê tông càng dẻo, dễ chảy; độ sụt càng nhỏ, bê tông càng khô.
Tiêu chuẩn hiện hành về phương pháp thử là TCVN 3106:2022 – Hỗn hợp bê tông – Phương pháp xác định độ sụt (thay thế TCVN 3106:1993). Việc lấy mẫu theo TCVN 3105:2022.
Dụng cụ đo độ sụt
- Côn thử độ sụt (côn Abrams): hình nón cụt cao 300 mm, đường kính đáy 200 mm, đường kính miệng 100 mm.
- Thanh thép tròn đầu tròn để chọc (đường kính 16 mm, dài khoảng 600 mm).
- Tấm đế phẳng, cứng, không thấm nước; thước đo; bay, xẻng nhỏ.
Các bước đo độ sụt
- Làm ẩm côn và tấm đế, đặt côn lên tấm đế, đứng giữ chặt hai bàn đạp.
- Đổ hỗn hợp bê tông vào côn làm 3 lớp, mỗi lớp khoảng 1/3 chiều cao.
- Mỗi lớp chọc đều 25 lần bằng thanh thép, lớp sau chọc xuyên xuống lớp trước.
- Gạt phẳng miệng côn, làm sạch bê tông rơi quanh đáy.
- Nhấc côn thẳng đứng, đều tay, không xoay, không giật.
- Đặt côn cạnh khối bê tông, đo khoảng cách từ miệng côn đến điểm cao nhất của khối bê tông. Đó là độ sụt.
Toàn bộ thao tác cần làm nhanh và liên tục. Nếu khối bê tông bị đổ nghiêng hoặc tách một bên, phải lấy mẫu khác thử lại.
Độ sụt tham khảo cho từng hạng mục
| Hạng mục | Đổ thủ công / cần cẩu (cm) | Đổ bằng bơm (cm) |
|---|---|---|
| Bê tông lót, nền, mặt đường | 2 – 6 | – |
| Móng, đài móng, khối lớn | 6 – 10 | 10 – 14 |
| Sàn, dầm | 6 – 10 | 12 ± 2 |
| Cột, vách, kết cấu mỏng nhiều thép | 8 – 12 | 14 ± 2 |
| Cọc khoan nhồi, tường vây (đổ trong nước) | – | 18 ± 2 |
Đây là giá trị tham khảo thông dụng. Độ sụt yêu cầu của từng hạng mục phải theo thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật và TCVN 4453:1995 (Kết cấu bê tông và bê tông cốt thép toàn khối – Quy phạm thi công và nghiệm thu). Bê tông thương phẩm thường được đặt hàng theo độ sụt kèm sai số, ví dụ 12 ± 2 cm.
Độ sụt không đạt: nguyên nhân và cách xử lý
- Độ sụt quá cao: thường do thừa nước. Bê tông dễ phân tầng, tách nước, giảm cường độ. Không nên nhận xe bê tông có độ sụt vượt quá sai số cho phép.
- Độ sụt quá thấp: do thời gian vận chuyển lâu, trời nắng nóng hoặc cấp phối khô. Bê tông khó bơm, dễ rỗ. Chỉ trạm trộn được điều chỉnh bằng phụ gia theo cấp phối đã duyệt; tuyệt đối không tự ý đổ thêm nước tại công trình.
- Cốt liệu không đạt: cát nhiều bùn sét hút nước làm độ sụt giảm nhanh. Xem tiêu chuẩn cát xây dựng.
Độ sụt và mác bê tông có liên quan không?
Độ sụt cho biết bê tông dẻo hay khô, còn mác hoặc cấp độ bền cho biết bê tông chịu lực tốt đến đâu. Hai chỉ tiêu độc lập nhưng ảnh hưởng nhau: tăng độ sụt bằng cách thêm nước sẽ làm giảm cường độ. Muốn bê tông vừa dẻo vừa đủ mác phải dùng phụ gia giảm nước. Xem thêm bài mác bê tông và cấp độ bền B.
Chuỗi bài: Tiêu chuẩn vật liệu xây dựng
- Tiêu chuẩn cát xây dựng TCVN 7570:2006
- Tiêu chuẩn cát san lấp và nghiệm thu độ chặt K
- Tiêu chuẩn đá dăm cho bê tông
- Mác bê tông và cấp độ bền B
- Độ sụt bê tông và cách đo
Cần nguồn cát số lượng lớn cho dự án?
EMC247 cung cấp cát nhập khẩu chính ngạch từ Campuchia qua cửa khẩu Vĩnh Xương (An Giang), giao bằng sà lan từ 700 m³/chuyến đến các bến thủy nội địa khu vực TP.HCM, Bến Lức, Tây Ninh và miền Tây. Có hồ sơ nguồn gốc và hóa đơn VAT theo khối nghiệm thu. Nhận đơn dự án từ 5.000 m³.
Hotline/Zalo: 0917 224 335 · Gửi yêu cầu báo giá
Lưu ý: Bài viết tổng hợp để tham khảo nhanh. Khi thi công và nghiệm thu, luôn áp dụng theo hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật của dự án và bản tiêu chuẩn chính thức hiện hành.
